• koordynacji świadczeń z tytułu bezrobocia,
• opieki zdrowotnej dla osób powracających do Polski,
• koordynacji świadczeń emerytalnych i rentowych.

Pierwsze spotkanie odbędzie się w poniedziałek 17 maja w godz. 17.00 – 19.00. Gośćmi portalu Powroty.gov.pl będą Panie Wioleta Jednoróg i Agata Al-Khatib – ekspertki z Zespołu ds. Promocji Zatrudnienia i EURES Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie. Tematem czatu będzie koordynacja świadczeń z tytułu bezrobocia.

Ekspertki opowiedzą o zmianach w przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w Unii Europejskiej w sferze świadczeń dla osób bezrobotnych, które weszły w życie z dniem 1 maja bieżącego roku. Wyjaśnią m. in.:

• jak ubiegać się o transfer świadczeń z tytułu bezrobocia pomiędzy państwami członkowskimi UE,
• jak zsumować okresy pracy i zamieszkania w różnych państwach członkowskich UE aby uzyskać świadczenia dla osób bezrobotnych,
• jakie dokumenty są niezbędne do uzyskania transferu świadczeń oraz zsumowania okresów pracy,
• na jakie świadczenia mogą liczyć osoby pracujące za granicą na własny rachunek.

Jeżeli nie będziesz mógł uczestniczyć w rozmowie w poniedziałek 17 maja, zostaw pytanie dla ekspertów na portalu Powroty.gov.pl. Nasi goście udzielą odpowiedzi podczas spotkania i wraz z zapisem rozmowy będzie ona dostępna w dziale Archiwum czatów.

Pytanie można zostawić tutaj.

Redakcja portalu Powroty.gov.pl zaprasza wszystkich, którzy myślą bądź zdecydowali się już na powrót do kraju do aktywnego udziału w cyklicznych spotkaniach z ekspertami odbywającymi się na czatach oraz zadawania pytań przez naszą stronę internetową. Gośćmi portalu są zazwyczaj przedstawiciele administracji rządowej, władz samorządowych, reprezentanci pracodawców i związków zawodowych oraz eksperci z wielu dziedzin takich jak podatki, ubezpieczenia zdrowotne i społeczne, edukacja a także doradcy zawodowi.

Na stronie można znaleźć setki artykułów, informacji, odpowiedzi na pytania oraz zapisy treści poszczególnych czatów.

Redakcja www.powroty.gov.pl

Portal Powroty.gov.pl zajmuje się pomocą Polakom planującym powrót do kraju. Radzimy, jak przejść przez wszelkie praktyczne i formalne trudności, które mogą napotkać przy przenosinach do Polski, a także jak znaleźć pracę lub założyć działalność gospodarczą. W serwisie można znaleźć “Powrotnik” (zbiór praktycznych porad dotyczących przepisów i procedur), pomoc ekspertów (przez zadawanie pytań on – line), zapisy czatów z przedstawicielami władz i ekspertami oraz działy wydarzenia i regiony, zawierające informacje o inicjatywach, inwestycjach bądź możliwościach rozwoju kariery, istotne z punktu widzenia osób myślących o powrocie z emigracji.

Zachęcamy też do pobrania banera portalu Powroty.gov.pl

Celem projektu jest opracowanie pakietu „pierwszej pomocy” dla osób powracających z migracji zarobkowej. Wyniki badania pokazują, że grupa osób migrujących w celach zarobkowych jest bardzo zróżnicowana. Ogólnie w ramach badania wyróżnić można trzy typy (segmenty) migrantów. Każdy z nich wymaga odmiennego podejścia i dostosowania narzędzi pomocy do specyficznych potrzeb. Wypracowane w ramach projektu narzędzie adaptacji i zachęty powrotu do regionu będzie rozpowszechniane wśród instytucji służb zatrudnienia, jako narzędzie pracy z migrantami powracającymi na lokalny rynek pracy.

Udział w konferencji jest bezpłatny. Osoby zainteresowane udziałem prosimy o potwierdzenie uczestnictwa na adres: kontakt@migracje.eu do dnia 5 maja 2010 r.

Agenda spotkania

W środę 21 kwietnia w godz. 17.00 – 19.00 odbędzie się czat z prezesem Polskiej Organizacji Franczyzodawców – Moniką Dąbrowską. Tematem czatu będzie franczyza dla powracających.

Ekspert odpowie na pytania dotyczące franchisingu. Wyjaśni czy jest franchising i na czym on polega. Podpowie jak założyć firmę w ramach franchisingu, gdzie szukać pomocy i na co można liczyć oraz co trzeba mieć na początek.

Jeżeli nie będziesz mógł uczestniczyć w rozmowie w środę 21 kwietnia, zostaw pytanie dla eksperta na portalu Powroty.gov.pl. Nasz gość udzieli odpowiedzi podczas spotkania i wraz z zapisem rozmowy będzie ona dostępna w dziale Archiwum czatów.

Pytanie można zostawić tutaj.

———————————————-

Redakcja portalu Powroty.gov.pl zaprasza wszystkich, którzy myślą bądź zdecydowali się już na powrót do kraju do aktywnego udziału w cyklicznych spotkaniach z ekspertami odbywającymi się na czatach oraz zadawania pytań przez naszą stronę internetową. Gośćmi portalu są zazwyczaj przedstawiciele administracji rządowej, władz samorządowych, reprezentanci pracodawców i związków zawodowych oraz eksperci z wielu dziedzin takich jak podatki, ubezpieczenia zdrowotne i społeczne, edukacja a także doradcy zawodowi.

Na stronie można znaleźć setki artykułów, informacji, odpowiedzi na pytania oraz zapisy treści poszczególnych czatów.

Redakcja www.powroty.gov.pl

———————————————-

Portal Powroty.gov.pl zajmuje się pomocą Polakom planującym powrót do kraju. Radzimy, jak przejść przez wszelkie praktyczne i formalne trudności, które mogą napotkać przy przenosinach do Polski, a także jak znaleźć pracę lub założyć działalność gospodarczą. W serwisie można znaleźć “Powrotnik” (zbiór praktycznych porad dotyczących przepisów i procedur), pomoc ekspertów (przez zadawanie pytań on – line), zapisy czatów z przedstawicielami władz i ekspertami oraz działy wydarzenia i regiony, zawierające informacje o inicjatywach, inwestycjach bądź możliwościach rozwoju kariery, istotne z punktu widzenia osób myślących o powrocie z emigracji.

Zachęcamy też do pobrania banera portalu Powroty.gov.pl

Wywiady przeprowadzane w terenie to przede wszystkim źródło informacji, ale czasem także zaskakujące, nieprzewidziane, a nawet trudne psychologicznie sytuacje.  Migracje wiążą się z potrzebą adaptacji do nowych warunków, zmianami, które często  zahaczają o  prywatne sfery życia. Zarówno wyjazdy, jak i powroty tworzą trudne psychologicznie sytuacje dla osób migrujących i ich rodzin. Pojawiają się problemy wynikające z dorastania dzieci bez rodzica/rodziców,  rozluźniania się więzi sąsiedzkich,  czy prowadzenia „podwójnego życia”.

Z czym spotkali się Badacze przy realizacji tego etapu  badania?

Między jednym wyjazdem, a drugim

Rozmawialiśmy z migrantami, z osobami, które jeżdżą i wracają. Generalnie założenie było takie, że wracają i są tutaj, zostają. Jednak najczęściej się okazywało, że osoby te jeżdżą tam i z powrotem. W zasadzie trudno im podjąć decyzję o powrocie. Zdarzało się często i to było zaskakujące, że jak docieraliśmy do tych osób to okazywało się, że już ich nie ma, bo znowu wyjechali. My zjawialiśmy się i już kogoś nie było.

Sfera prywatna

W trakcie rozmowy z respondentem na temat pracy zagranicą w pewnym momencie do pokoju wkroczył partner z zapytaniem o co chodzi. Gdy dowiedział się, że o emigrację, zrobiło się bardzo nieprzyjemnie. Okazało się, że reakcja partnera związana była ze zdradą jaka miała miejsce za granicą.

Migracje wewnętrzne bardzo często pozwalają na przyjazdy do domu na weekend. Wydawałoby się, że to jest bliżej domu i oznacza większy kontakt z rodziną. A tak naprawdę tu też są problemy rozstań, problemy z dziećmi, z odnalezieniem się z powrotem w tej rzeczywistości, bo właściwie na co dzień ich tu nie ma. A często takie migracje ciągną się latami. Po prostu taki sposób jest życie.

Rodzice na przykład mówią o tym, że dzieci później nie chcą uznawać autorytetu rodzica, który właśnie w ten sposób pracuje.

Przełamując obawy

Albo na przykład (…) bali się decydować na takie spotkanie, bo bali się, że jesteśmy przedstawicielami nie wiadomo kogo i, że będziemy (…) starać się rozmawiać o ich dochodach, albo o ich pracach na emigracji, na ile one są legalne, jak oni sobie to załatwili, będziemy pytać o jakieś adresy i tym podobne. Na początku to właśnie to było trudne.

Wręcz zdarzało się, że respondenci wycofywali się w ostatnim momencie, ponieważ bali się rozmawiać o swoich wyjazdach.

Albo też w ogóle trudno się rozmawiało, trzeba było bardzo tłumaczyć i wyjaśniać, że to jest anonimowe badanie, że na pewno ich nazwiska nie zostaną ujawnione, nie stracą później pracy.

Sporo takich osób mieliśmy, które mają stałą pracę w regionie. Biorą w niej urlop bezpłatny,
a czasem połączony z płatnym wypoczynkowym i migrują traktując migrację jako zastrzyk gotówki. Potem wracają do kraju i do pracy.

Dużo czasu i energii pochłaniało wyjaśnianie, że chodzi po prostu o anonimową ankietę.

 Różne powiaty, różni ludzie

Rozmawialiśmy z bardzo różnymi ludźmi. Jeździliśmy do każdego z 21 powiatów województwa i widać było między nimi bardzo duże różnice. Ja na przykład byłam w Olsztynie i położonym skrajnie na północnym wschodzie powiecie bartoszyckim. Pomiędzy tymi powiatami jest przepaść. W Olsztynie rozmawiałam w zasadzie głównie z osobami z wyższym wykształceniem, młodymi, z pomysłem na siebie i życie, którzy pojechali, żeby zobaczyć świat, żeby zarobić pieniądze na start, np. kupić mieszkanie. Natomiast powiat bartoszycki to zupełnie inny świat, tam sytuacja jest tragiczna ponieważ jest to teren po PGRowski.

Doświadczeniami podzielili się: Agnieszka Soszka-Wójcińska, Magdalena Jarszak, Paweł Michalik

Dzisiaj obserwujemy nowy typ emigracji mającej charakter emigracji poakcesyjnej. Jest on bardzo widoczny, bo zniesiono restrykcje w dostępie do rynków pracy. Jeszcze w pełni nie zostało to nazwane i określone, choć badacze nieśmiało zaczynają tę emigrację określać jako emigrację płynną. Ta płynność polega na takiej intencjonalnej nieprzewidywalności i to było zwłaszcza widoczne na Wyspach Brytyjskich, kiedy te rzesze młodych ludzi, choć nie tylko młodych, migrowały bez skonkretyzowanych planów. Jak będzie praca, to będę tam, a jak nie będzie pracy, to wyjadę do innego kraju albo wrócę do Polski.

Migracji powrotnych nie da się liczbowo określić. Można powiedzieć, że na pewno jest skłonność do skracania pobytu tam na rzecz przebywania tu, taka migracja półpowrotna.

Z tymi powrotami to jest tak, że mamy mało informacji. Brak jest statystyk, gdyż nie można do końca ich zidentyfikować. Nie jesteśmy w stanie rozróżnić co to znaczy powrót. Nie jest to proste. Są ludzie, którzy po prostu funkcjonują w dwóch światach: przyjeżdżają, pobędą tu, a później wracają tam.

Wśród powracających chyba przeważają ci, którym się nie udało.

Jest na pewno taka grupa (liczbowo nie jest duża, ale jakościowo jest ważna): ludziom udało się zdobyć pieniądze i próbują powrócić. Wielokrotnie jest tak, że są osoby, które zachowują tam pracę, ale inwestują na miejscu.

Pojawił się na szeroką skalę rodzaj zawieszenia: wiele osób lokuje się gdzieś pomiędzy dwoma krajami. Są osoby, które nie zdążyły zakorzenić się w dorosłym życiu tutaj, ale też nie są zakorzenione tam. To istotna zmiana – bowiem do 2004 roku były osoby, które się nie zakorzeniały tam, ale za to starały się zachowywać tu sieć społecznych powiązań. Wydaje mi się, że jest dominująca grupa tych osób, dla których powrót jest porażką, klęską […] Natomiast ci, którym migracja przyniosła nowe kwalifikacje, zdolności, to jeśli powracają to poza region, z którego wyjechali, gdzieś w inne miejsce w Polsce: Warszawa, Gdańsk, Poznań.

Migrant powrotny, teraz jest takie przekonanie, wrócił, to znaczy, że mu się nie udało. Oni mają taki problem, że nie można się przyznać do porażki. Jak wraca to tak jest. Natomiast to, co zaobserwowałam, to też porażka w adaptacji do rynku pracy po powrocie. O czym się w ogóle nie mówi. Powrót nie powinien być odbierany, że wrócił, bo mu się nie udało. Ktoś może być patriotą, może mieć problem ze starszymi rodzicami, z dziewczyną. Albo po prostu chce, bo nie ma potrzeby tam naprawdę godzić się na wszystko na co muszą się godzić, nie jest różowo. Wracają pełni nadziei i mają problem z adaptacją do lokalnego rynku. Jest kolejny wyjazd z powodu porażki po powrocie. Taka ucieczka, kolejna pułapka.

Trzecia sprawa, sąsiedzi i członkowie rodziny są strasznie zazdrośni o te możliwości, pieniądze. To problem psychologiczny.

Region [warmińsko-mazurskie] ma swoją specyfikę […] Na pewno każde pogranicze jest zupełnie innym laboratorium niż centrum, ta wymiana przygraniczna jest.

 […]. Przez cały okres transformacji systemowej do dzisiaj jest to region o jednej z wyższych stóp bezrobocia
i bardzo trudno jest pewien poziom przekroczyć w sensie uaktywnienia tej populacji, która tam funkcjonuje, bo oni są bierni zawodowo; albo pracują w szarej strefie, albo czerpią na przykład zyski z granicy.

 To jest też takie województwo, gdzie nie ma takich stabilnych więzi rodzinnych jak na Podlasiu. Istnieje nieufność wobec sąsiadów, otoczenia. To się przełożyło na to, że nie powstały takie sieci powiązań, jak
w regionach o dużych tradycjach migracyjnych.

 Będzie coraz większy odpływ, cały czas stabilny, z każdego rocznika absolwentów szkół. Powroty może nie do województwa warmińsko-mazurskiego, ale do innych rejonów Polski, do większych miast, w tym kierunku to pójdzie.

 […]   biorąc pod uwagę w ogóle problemy regionu i sytuację na rynku pracy, to te powroty będą mniejsze jak w innych regionach. Co jest charakterystyczne i widać to że w tym regionie ludzie zaczynają wracać do typu migracji sezonowej, odchodzą od tej migracji średnio czy długookresowej.

Co powinno się stać by ludzie chcieli wracać do Giżycka? Po pierwsze przestrzeń społeczna miast i wsi […] Nie mają rynku pracy, oferty kulturalnej i tak dalej. Ale i nie dają wiele  w zamian […] I wyzwaniem dla Polski jest to, by przekształcić dużą część terenów wiejskich obecnych w obszary niemiejskie, takie co będą atrakcyjne dla osób co cenią sobie spokój bardziej, niż hałas w Warszawie, co cenią sobie naturę bardziej niż zatłoczone ulice i tak dalej. Dla mnie Mazury to mają potężny potencjał.

Zapraszamy do składania ofert firmy zajmujące się prowadzeniem badań ilościowych w zakresie przeprowadzenia 2100 ankiet typu PAPI (po 100 wywiadów w każdym z powiatów woj. warmińsko-mazurskiego) wśród migrantów powrotnych na terenie woj. warmińsko-mazurskiego w ramach projektu badawczego pt.: „Powrót do domu. Psychospołeczne mechanizmy adaptacyjne migrantów powrotnych z woj. warmińsko-mazurskiego”, finansowanego przez Europejski Fundusz Społeczny.
Kryteria oceny oferty: 

•  czas realizacji badania,
• udokumentowane doświadczenie w prowadzeniu badań społecznych (dotyczących migracji lub rynku pracy), w tym na próbie losowej min. 1000 respondentów, 
•  udokumentowane doświadczenie w prowadzeniu badań ilościowych, m.in. metodą typu random-route, 
•  doświadczenie firmy w prowadzeniu badań ilościowych i obecność na rynku badań, 
•  cena usługi.

 Prosimy o przesyłanie ofert wraz z załącznikami – dokumentami poświadczającymi spełnianie powyższych kryteriów do dnia 09 lutego 2010 roku do godz. 15.00 na adres mailowy: kontakt@migracje.eu z tytułem w mailu: „Badanie PAPI – migracje”.

Obecne programy adaptacyjne w Polsce oferują pomoc w kwestiach administracyjno-formalnych. Projekt „Powrót do domu” ma na celu wsparcie powracających z migracji właśnie od strony społecznej, psychospołecznej i instytucjonalnej (publiczne służby zatrudnienia).

Przeprowadzone w ramach I etapu prace przybliżają obecnie panujące definicje migracji. Zwracają uwagę na siłę i charakter współczesnych migracji Polaków, w tym migracji powrotnych. Pokazują na jakie problemy natury psychospołecznej narażone są osoby migrujące oraz w jaki sposób obecnie istniejące programy adaptacyjne starają się na nie odpowiedzieć. Jednocześnie raport odnosi się do sytuacji w województwie warmińsko-mazurskim.

Główne wnioski:

Definicje, typy, skala migracji

Dominującym typem migracji są migracje zarobkowe. Dotychczas analizowano je ze względu na przyczyny, czas trwania i kierunek. Obecnie coraz częściej mówi się raczej o cyrkulacji i mobilności. Pojawiła się także migracja niepełna, w którą wpisuje się migracja sezonowa, ale także długookresowa migracja nielegalna. Cechą charakterystyczną tego typu migracji jest zarabianie w kraju, do którego się emigrowało i wydawanie w kraju ojczystym.

Zagraniczne migracje zarobkowe, czyli takie których motywem jest czynnik ekonomiczny, to także dominujący typ współczesnych migracji Polaków. Polscy emigranci są coraz młodsi, ale jednocześnie coraz lepiej wykształceni. Choć należy zaznaczyć, że cechą charakterystyczną zagranicznych migracji zarobkowych jest praca poniżej kwalifikacji. Praca zgodna z wykształceniem i możliwość ewentualnego awansu to istotny element przy podejmowaniu decyzji o migracjach wewnętrznych, czyli obrębie odbywających się na terenie kraju.

W migracjach wewnętrznych dominują kobiety. Migracje zewnętrzne (zagraniczne) to domena mężczyzn. Częściej wyjeżdżają osoby z regionów mniej zurbanizowanych, mieszkańcy wsi i małych miast.

Jednocześnie w ostatnich latach nasiliło się zjawisko powrotów związane z kryzysem gospodarczym. W opinii ekspertów nie są to jednak powroty masowe. Powracają głównie młodzi mieszkańcy miast, częściej kobiety.

Mechanizmy i programy adaptacyjne

Migracja i powrót z niej generuje wiele problemów natury psychospołecznej. Należą do nich między innymi: stan zawieszenia pomiędzy dwoma krajami, frustracja związana z wykonywaniem pracy poniżej kwalifikacji, zarobkowanie kosztem wyrzeczeń, utrata kontaktu z lokalnym środowiskiem i rozeznania na rynku pracy po powrocie, zjawisko ksenofobii wobec powracających rodzin mieszanych.

Niestety obecnie brakuje programów i narzędzi uwzględniających te społeczno-psychologiczne problemy. Potrzeba ich stworzenia jest podkreślana przez ekspertów ds. migracji.

Migracje w województwie warmińsko-mazurskim

Analizując mechanizmy migracji w województwie warmińsko-mazurskim należy uwzględnić kilka specyficznych cech tego regionu, czyli:
> ruch przygraniczny w obszarze Obwodu Kaliningradzkiego, który umożliwia zarabianie bez migrowania,
> pewną „tradycję” bierności ludności zamieszkującej tamte popegeerowskie tereny,
> słabe więzi i brak tradycji migracyjnych wynikających z historyczno-kulturowych aspektów,
> najwyższą w kraju stopę bezrobocia.

Ruchy migracyjne w tym regionie nasiliły się po wejściu Polski do unii Europejskiej. Precyzyjne oszacowanie skali zarówno migracji, jak i powrotów jest trudne, ze względu na brak rejestrów oraz sygnalizowanej wcześniej niejasności definicji.  Niemniej eksperci prognozują, że saldo migracji w najbliższych latach w województwie warmińsko-mazurskim będzie ujemne, co może skutkować zagrożeniami demograficznymi, społecznymi i ekonomicznymi dla regionu. Jednocześnie zwracają uwagę na brak programów skierowanych do osób chcących powrócić, bądź powracających właśnie na tern województwa warmińsko-mazurskiego, które wspierałyby od strony psychologicznej, zachęcały i udzielały pomocy powracającym na regionalny rynek pracy.

Wnioski z pierwszego etapu wsparły przygotowanie prowadzonego właśnie etapu drugiego, czyli badania jakościowego wśród osób powracających z migracji na teren województwa warmińsko-mazurskiego.

Pobierz Raport ekspercki (pdf, 1.8 MB)

 „Projekt przyczyni się do wzrostu wiedzy na temat psychospołecznych mechanizmów migracji zarobkowych, podniesie także świadomość na temat zróżnicowania wewnątrz grupy migrantów. - komentuje lider projektu dr Dorota Wiszejko – Wierzbicka. Zaprojektowane badanie ma, po pierwsze, przynieść odpowiedź na pytanie o potrzeby tych osób; po drugie – jak tym potrzebom wyjść naprzeciw. Celem całego projektu jest opracowanie pakietu „pierwszej pomocy”. Będzie on rozpowszechniany wśród instytucji służb zatrudnienia, jako narzędzie pracy z migrantami powracającymi na lokalny rynek pracy.

Realizacja obejmuje okres 10 miesięcy w trakcie których zostaną przeprowadzone badania o charakterze jakościowym i ilościowym. Całość rozpocznie się od diagnozy sytuacji w województwie warmińsko – mazurskim, na podstawie wywiadów eksperckich z osobami zajmującymi się zagadnieniem migracji. Następnie zostanie przeprowadzone badanie jakościowe z udziałem migrantów, a także ich najbliższych, aby jak najdokładniej określić motywy wyjazdów i powrotów, a także oczekiwań i trudności związanych z powrotem emigrujących rodzin. Wyniki zostaną potwierdzone w badaniu ilościowym. Dodatkowo projekt zakłada również diagnozę szans i barier w zakresie powrotu na regionalny rynek pracy dostrzeganych przez pracodawców, a także warsztaty grupy roboczej, składającej się z ekspertów, przedstawicieli władz lokalnych oraz publicznych służb zatrudnienia.

„W wyniku prac zostanie opracowane narzędzie adaptacji i zachęty powrotu do regionu, który zostanie przekazany do urzędów pracy” – mówi dr Wiszejko – Wierzbicka. Zaplecze metodologiczne i techniczne zapewnia IQS and QUANT GROUP.